Dikkat sorunu olan öğrenciler (DEHB tanısı olsun ya da olmasın) çoğu zaman zeki ve öğrenmeye isteklidir; ancak uzun süre oturmak, dinlemek, çok adımlı yönergeleri takip etmek ve işi bitirmek onlar için yaşıtlarından çok daha zordur. Sınıf ortamında yapılacak küçük düzenlemeler bu öğrencilerin başarısını belirgin şekilde artırır ve sınıfın genel düzenini de kolaylaştırır. Bu sayfa öğretmenler ve öğretmenlerle iş birliği yapan veliler içindir.
Sınıf düzeni
- Oturma yeri: Öğrenciyi öğretmene ve tahtaya yakın, kapı ve pencereden uzak, sakin ve iyi örnek olan bir arkadaşının yanına oturtun.
- Dikkat dağıtıcıları azaltın: Sıranın üzerinde yalnızca o anda gereken malzemeler olsun; duvar panolarını sade tutun. Gerekirse bireysel çalışmalarda daha sakin bir köşe kullanın.
- Sabit bir günlük düzen: Günün programını tahtaya yazın ya da resimli gösterin; değişiklikleri önceden haber verin.
- Dersleri dengeli dağıtın: Yoğun dikkat gerektiren derslerin arasına hareketli etkinlikler koyun.
Yönergeler ve öğretim
- Önce dikkatini alın: Adını söyleyin, göz teması kurun, sonra yönergeyi verin.
- Kısa ve tek tek: Çok adımlı yönergeleri parçalara bölün; sözlü yönergeleri yazılı ya da görsel olarak da verin.
- Tekrar ettirin: Öğrenciden yönergeyi kendi cümleleriyle söylemesini isteyin.
- İşi parçalara bölün: Uzun bir çalışma kâğıdı yerine kısa bölümler verin; her bölümden sonra kontrol edin. Kısa çalışma süreleri (örneğin 15–20 dakika) ve aralarda kısa molalar planlayın.
- Görsel zamanlayıcı kullanın: Ne kadar süre kaldığını görmek öğrencinin işi sürdürmesine yardım eder.
- Etkin katılım: Sık soru sorun, tahtaya kaldırın, somut materyal ve görseller kullanın; dinleyen değil yapan bir öğrenci daha az dağılır.
Hareket ihtiyacı
- Teneffüsü ve beden eğitimi derslerini ceza olarak kesmeyin; hareket, dikkati toplamaya yardım eder.
- Öğrenciye kâğıt dağıtma, tahtayı silme, bir şeyi başka sınıfa götürme gibi hareket gerektiren görevler verin.
- Öğrenciyle anlaşarak bir “mola kartı” belirleyin; kartı gösterdiğinde kısa bir süre ayağa kalkıp hareket edebilsin.
- Sırada otururken sessizce sıkabileceği küçük bir top gibi araçlar bazı öğrencilere yardımcı olabilir.
Davranış desteği
- Olumlu davranışı yakalayın: Görevine odaklandığı, elini kaldırıp sırasını beklediği anları hemen ve somut olarak övün. Eleştiriden çok daha fazla övgü vermeye çalışın.
- Az ve açık sınıf kuralları: Kuralları olumlu dille yazın ve görünür bir yere asın.
- Gizli işaretler: Öğrenciyle anlaştığınız bir işaret (masasına dokunmak gibi) ile onu sınıfın önünde uyarmadan dikkatini geri çekin.
- Ödül sistemi: Kısa vadeli hedefler ve sık geri bildirim içeren bir puan ya da yıldız tablosu işe yarar.
- Hataları ayırın: Dikkatsizlikten kaynaklanan hataları “tembellik” olarak değerlendirmeyin.
Ödev ve sınavlar
- Ödevleri kısa tutun ve bir ödev defteri ya da listeyle takip edin; veliyle düzenli haberleşin.
- Sınavlarda ek süre, daha sakin bir ortam ve soruların bölümlere ayrılması gibi düzenlemeleri değerlendirin. Kaynaştırma/bütünleştirme öğrencilerinde bu düzenlemeler okulun BEP geliştirme birimi tarafından planlanır: Kaynaştırma eğitimi
Aile ve uzmanlarla iş birliği
Öğretmenin gözlemleri tanı ve tedavi için çok değerlidir. Bir öğrencide dikkat sorunlarının öğrenmeyi belirgin şekilde etkilediğini düşünüyorsanız okulun rehber öğretmeniyle görüşün ve aileyi uzmana başvurması için nazikçe yönlendirin. Evde ve okulda aynı yöntemlerin kullanılması en iyi sonucu verir. DEHB hakkında genel bilgi: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB)
Kaynaklar
- İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) — Çocuk ve gençlerde DEHB
- NICE — DEHB tanı ve yönetim rehberi (NG87)
- MEB — Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
Bu sayfa Beşinci Mevsim'in özel eğitim, dil ve konuşma ve fizyoterapi uzmanlarınca hazırlanmıştır. Son güncelleme: .