Bedensel engel (ortopedik yetersizlik), doğum öncesinde, doğum sırasında ya da doğumdan sonra ortaya çıkan bir neden sonucunda kas, kemik, eklem ya da sinir sisteminin işlevlerini yerine getirememesinden kaynaklanan hareket güçlüğüdür. Çocuğun oturma, yürüme, elini kullanma gibi becerilerini etkiler; bu da günlük yaşamını, eğitimini ve sosyal hayatını zorlaştırabilir. Doğru tıbbi bakım, fizyoterapi ve özel eğitimle çocuklar becerilerini önemli ölçüde geliştirebilir.
Başlıca nedenleri
- Serebral palsi (beyin felci): Gebelikten iki yaşın sonuna kadar olan dönemde beynin zarar görmesi sonucu oluşan hareket ve duruş bozukluğudur. Çocuklarda bedensel engelin en sık nedenidir.
- Spina bifida: Omurganın anne karnında tam kapanmamasıyla oluşan doğumsal bir durumdur; bacaklarda güçsüzlük, yürüme ve tuvalet kontrolünde güçlük yapabilir.
- Kas ve sinir hastalıkları (nöromüsküler hastalıklar): Kas hastalıkları (musküler distrofiler) gibi, kasların zamanla güç kaybettiği durumlardır.
- Doğumsal brakiyal pleksus yaralanması: Doğum sırasında kolun sinirlerinin zarar görmesiyle kolda güçsüzlük oluşmasıdır.
- Doğumsal eklem ve kemik sorunları, kaza ve yaralanmalar: Uzuv eksiklikleri, eklem bozuklukları ya da sonradan yaşanan kazalar da bedensel engele yol açabilir.
Bedensel engel çoğu zaman tek başına görülür ve çocuğun zihinsel gelişimini etkilemez. Bazı çocuklarda ise konuşma, görme, işitme ya da öğrenme güçlükleri de eşlik edebilir; bu nedenle her çocuk kendi ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir.
Bebeklerde kas gevşekliğinin belirtileri ve fizyoterapi: Bebeklerde kas gevşekliği (hipotoni) · Yaşa göre hareket becerileri: Gelişim geriliği
Ne zaman uzmana başvurmalı?
- Bebeğiniz yaşıtlarına göre başını tutmakta, dönmekte, oturmakta ya da emeklemekte belirgin biçimde gecikiyorsa,
- Vücudu aşırı gevşek ya da aşırı sert görünüyorsa,
- Hep tek elini kullanıyor ya da bir tarafını daha az hareket ettiriyorsa,
- Yürümeye geç başladıysa, parmak ucunda yürüyor ya da sık düşüyorsa,
- Daha önce yapabildiği hareketleri yapmakta zorlanmaya başladıysa.
Bu belirtilerden birini fark ederseniz beklemeden çocuk doktorunuza danışın. Erken başlanan fizyoterapi ve eğitim en iyi sonucu verir.
Tedavi ve destek
- Tıbbi takip: Çocuk nörolojisi, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının düzenli kontrolü.
- Fizyoterapi: Kas gücünü, denge ve hareket becerilerini geliştirmeye, eklem kısıtlılıklarını önlemeye yöneliktir.
- Yardımcı araçlar: Ortez (destek cihazı), yürüteç, tekerlekli sandalye, özel oturma ve yazma araçları çocuğun bağımsızlığını artırır.
- Özel eğitim desteği: Günlük yaşam, öz bakım, iletişim ve akademik becerilere yönelik bireysel eğitim.
Değerlendirme ve eğitim süreci
- Sağlık değerlendirmesi: Çocuk doktoru ve ilgili uzmanların muayenesi; sağlık kurulu raporu (18 yaş altı için ÇÖZGER).
- Eğitsel değerlendirme: Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) değerlendirmesi sonucunda çocuğa uygun özel eğitim desteği ve eğitim ortamı belirlenir. Bedensel engelli öğrenciler, gerekli düzenlemeler yapılarak yaşıtlarıyla aynı sınıfta (kaynaştırma yoluyla) da eğitim görebilir.
- Destek eğitimi ve fizyoterapi: Çocuğa özel hazırlanan bireysel eğitim programı ile düzenli çalışma ve ailenin sürece katılımı.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Fizyoterapistin önerdiği egzersizleri ve pozisyonları günlük rutininize katın.
- Çocuğunuzun yapabildiği işleri kendisinin yapmasına fırsat tanıyın; zaman alsa da bağımsızlığını destekleyin.
- Evde onun ulaşabileceği, güvenle hareket edebileceği düzenlemeler yapın.
- Ortez ve diğer yardımcı araçları önerildiği şekilde ve düzenli kullanmasını sağlayın.
- Oyun, müzik ve sohbet zamanları ayırın; hareket güçlüğü, çocuğun öğrenme ve sosyal gelişimini sınırlamamalıdır.
Kurumumuzda bedensel engelli çocukların eğitimi
Bedensel engelli öğrencilerimize, kurumumuzdaki fizyoterapi salonunda uzman fizyoterapistimiz eşliğinde fizyoterapi uyguluyor; uzman kadromuzla günlük yaşam ve öğrenme becerilerine yönelik bireysel eğitim veriyoruz. RAM raporu olan öğrencilerimizden fizyoterapi ve eğitim için ek ücret alınmaz. Bilgi için: 0 452 433 68 67 – 0 533 814 31 14 (cep ve WhatsApp)
Bu sayfa ailelere genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Çocuğunuzla ilgili kararlar için mutlaka bir uzmana danışın.
Kaynaklar
- MEB Keşan RAM — Bedensel yetersizlik
- MEB / UNICEF — Bedensel yetersizliği olan bireyler: aile rehberi
- MEB Çerkezköy RAM — Bedensel engel
Bu sayfa Beşinci Mevsim'in özel eğitim, dil ve konuşma ve fizyoterapi uzmanlarınca hazırlanmıştır. Son güncelleme: .