Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için eğitim, doğumdan itibaren başlayabilir ve ortaöğretimin sonuna kadar devam eder. Aşağıda Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğine göre her yaş döneminde hangi seçeneklerin bulunduğunu özetledik. Çocuğunuz için hangi ortamın uygun olduğuna RAM’daki kurul karar verir.
0–3 yaş (0–36 ay): Erken çocukluk dönemi
Özel eğitim ihtiyacı olan bebek ve küçük çocuklar için erken çocukluk eğitimi verilir. Bu eğitim çocuğun doğrudan eğitimini ve ailenin bilgilendirilip desteklenmesini kapsar; özel eğitim okullarında, okul öncesi kurumlarda ya da gerektiğinde evde yürütülebilir. Bu dönemde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden destek eğitimi de alınabilir. Erken başlayan eğitim, özellikle otizm ve dil-konuşma güçlüğünde en etkili sonuçları verir.
3–6 yaş (36–66 ay): Okul öncesi
36 ayını tamamlayan özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için okul öncesi eğitim zorunludur. Çocuk öncelikle akranlarıyla birlikte bir anaokulu ya da anasınıfında kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim alır. Gerekirse özel eğitim anaokuluna ya da özel eğitim anasınıfına devam eder. Çocuğun gelişimine göre okul öncesi eğitim süresi uzatılabilir; böylece ilkokula daha hazır başlaması sağlanır.
İlkokul ve ortaokul
- Akranlarıyla aynı sınıfta, tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla; gerekirse okuldaki destek eğitim odasından yararlanarak,
- Genel okul içinde açılan bir özel eğitim sınıfında,
- Orta ya da ağır düzeyde otizm veya zihinsel yetersizlikte özel eğitim uygulama okulunun I. ve II. kademesinde eğitim alabilir.
Lise dönemi
- Genel ya da mesleki liselerde kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla,
- Hafif düzeyde otizm veya zihinsel yetersizlikte bir meslek alanında eğitim veren özel eğitim meslek okulunda ya da bu programı uygulayan özel eğitim sınıfında,
- Orta ya da ağır düzeyde otizm veya zihinsel yetersizlikte, günlük yaşam ve iş becerilerine odaklanan özel eğitim uygulama okulunun III. kademesinde eğitim alabilir.
Her dönemde
- Destek eğitimi: RAM raporu olan çocuklar, hangi okulda olursa olsun özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ücretsiz bireysel ve grup eğitimi alabilir: Özel eğitim desteği nasıl alınır?
- Evde ve hastanede eğitim: Sağlık durumu nedeniyle okula gidemeyen öğrencilere verilebilir.
- Aile eğitimi: Okullar ve kurumlar, ailelerin çocuklarının eğitimine katılmaları için aile eğitimi düzenler.
Okul sonrası dönemde halk eğitim merkezlerinin kursları ve meslek edindirme programları da değerlendirilebilir. Tüm seçenekler için Eğitim Ortamları sayfamıza bakabilirsiniz.
Mevzuat değişebilir; güncel bilgi için RAM’a danışın.
Kaynaklar
Bu sayfa Beşinci Mevsim'in özel eğitim, dil ve konuşma ve fizyoterapi uzmanlarınca hazırlanmıştır. Son güncelleme: .