Özel eğitim ihtiyacı olan çocukların, mümkün olduğunca akranlarıyla birlikte eğitim alması esastır. Çocuğa hangi ortamın uygun olduğuna, Rehberlik ve Araştırma Merkezindeki (RAM) özel eğitim değerlendirme kurulu, çocuğun gelişimini ve ihtiyaçlarını değerlendirerek karar verir. Aşağıda Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde yer alan başlıca eğitim ortamlarını özetledik.
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim
Çocuk, normal gelişim gösteren akranlarıyla aynı okulda eğitim alır. Bu eğitim iki şekilde olabilir:
- Tam zamanlı: Çocuk akranlarıyla aynı sınıftadır. Okulda onun için bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlanır; gerekirse okuldaki destek eğitim odasında ek ders alır.
- Yarı zamanlı: Çocuk özel eğitim sınıfına kayıtlıdır; bazı derslere ve etkinliklere akranlarının sınıfında katılır.
Ayrıntılar için: Kaynaştırma Eğitimi
Özel eğitim sınıfı
Özel eğitim sınıfları, genel okulların içinde, belirli bir yetersizlik türüne göre açılan sınıflardır. Sınıf mevcudu en fazla 10 öğrencidir; otizmli öğrenciler için açılan sınıflarda ise en fazla 4 öğrenci bulunur. Hafif düzeyde otizm ya da zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin sınıflarında ilköğretim programı, orta ya da ağır düzeyde olanların sınıflarında ise özel eğitim uygulama okulu programı uygulanır.
Özel eğitim okulları
- Özel eğitim anaokulu ve anasınıfları: 36–66 aylık çocuklar içindir. Özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için okul öncesi eğitim zorunludur.
- Özel eğitim uygulama okulu (I. ve II. kademe): Orta ya da ağır düzeyde otizmi veya zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin ilkokul ve ortaokul dönemindeki okuludur. Ayrıntılar: Özel Eğitim Uygulama Okulları
- Özel eğitim uygulama okulu (III. kademe): II. kademeyi bitiren orta ya da ağır düzeyde otizmi veya zihinsel yetersizliği olan gençlere günlük yaşam ve iş becerileri kazandırır. Eskiden “iş uygulama merkezi” olarak bilinen okulların yerini almıştır.
- Özel eğitim meslek okulu: Hafif düzeyde otizmi veya zihinsel yetersizliği olan ve genel liselere devam edemeyen gençlere bir meslek alanında eğitim verir; mezunlara diploma verilir.
Evde ve hastanede eğitim
Sağlık durumu nedeniyle okula gidemeyen öğrencilere, sağlık raporu ve kurul kararıyla evde ya da hastanede eğitim verilebilir.
Destek eğitimi (özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri)
Hangi okul ortamında olursa olsun, RAM raporu olan çocuklar özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, ücreti Millî Eğitim Bakanlığınca karşılanan bireysel ve grup destek eğitimi alabilir. Bu eğitim okulla birlikte sürdürülebilir. Ayrıntılar: Özel eğitim desteği nasıl alınır?
Mevzuat değişebilir; çocuğunuz için en uygun ortamı RAM ile birlikte değerlendirin.
Kaynaklar
- MEB — Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
- Resmî Gazete — Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (7 Temmuz 2018)
Bu sayfa Beşinci Mevsim'in özel eğitim, dil ve konuşma ve fizyoterapi uzmanlarınca hazırlanmıştır. Son güncelleme: .